Ev Alırken Sizi Bekleyen 5 Büyük Risk

Tapuda “şerh” denildiğinde çoğu alıcının yüzü değişmez — çünkü ne anlama geldiğini bilmezler. Oysa şerh, mülkiyet hakkını doğrudan kısıtlayan ve üçüncü kişilere hak tanıyabilen en önemli mekanizmanın adıdır.

Tapu müdürlüğünden alacağınız takyidat belgesi, o mülk üzerindeki tüm şerh ve beyanları listeler. Satın almadan önce bu belgeyi mutlaka inceleyin. İhtiyati tedbir, kira şerhi ya da aile konutu şerhi gibi kayıtlar varsa süreci bir avukatla değerlendirin.

İpotek, mülkün bir borca karşılık teminat gösterilmesidir. Çoğunlukla banka kredileriyle ilişkilendirilse de bireysel borçlar için de konulabilir. Farkında olmadan, üçüncü bir kişinin borcuna güvence olan bir evi satın almak mümkün.

Satış gerçekleşmeden önce ipoteğin “fek edilmesi” — yani tapu üzerinden kaldırılması — zorunludur. Aksi takdirde borç sizinle birlikte taşınır. “Banka öder, tapu geçer” gibi sözlü anlaşmalara itibar etmeyin; fek işlemi yazılı olarak tamamlanmadan tapu devri yapılmamalıdır.

Mülk sahibinin vergi dairesine, belediyeye veya şahıslara olan borçları tapu üzerine haciz olarak yansıyabilir. Bu durum hem satışı engelleyebilir hem de alıcıyı beklenmedik hukuki süreçlere sürükleyebilir.

Haciz kayıtları takyidat belgesinde açıkça görünür. Bu belgeyi satıcıdan değil, doğrudan tapu müdürlüğünden ya da e-Devlet üzerinden temin edin.

“Kat mülkiyeti” tapusu, binanın iskanının alındığını ve projesine uygun tamamlandığını belgeler. Tapu hâlâ “kat irtifakı” aşamasındaysa bu, iskanın henüz tamamlanmadığının işaretidir.

İskanı alınmamış ya da kaçak bölümleri bulunan yapılarda banka kredisi kullanmak zorlaşır, belediye yıkım kararı çıkarabilir, tapu devri sorunlu hale gelebilir. Satın almadan önce belediyeden imar durumu ve iskan belgesi talep edin.

Hisseli mülklerde diğer hissedarların, mülk üçüncü bir kişiye satılacaksa aynı fiyattan öncelikli satın alma hakkı bulunur. Bu hakka “şufa” ya da yasal terminolojiyle “önalım hakkı” denir.

Satın almayı planladığınız mülk birden fazla kişiye aitse, diğer hissedarların bu haklarından noter onaylı belgeyle feragat ettiğini teyit edin. Aksi takdirde hissedar, aynı koşullarda mülkü elinizden geri alabilir.